فرهنگ و انديشه




[ November 2007 ]
خانوادة سنتي، گزينه‌اي ناممكن
توقع اين بود كه «لايحة حمايت خانواده»‏ تغييراتي را در قوانين كشور موجب شود كه سازگار و منطبق با تحولات امروز جامعة ايراني باشد. لايحه‌اي كه مي‌‌توانست در ادامة موج بازتعريف هويت زن در كشور‏، انعكاسي از بازتعريف هويت...
عليرضا علوي‌تبار






[ October 2007 ]
بودجه‌ريزي جنسيتي
صندوق بين‌المللي پول يكي از سه نهاد اصلي مؤثر در اقتصاد جهاني است كه نقش بسيار مهمي در سياست‌ها و روندهاي اقتصاد جهاني دارد. اين نهاد فصلنامه‌اي منتشر مي‌كند با عنوان سرمايه‌گذاري و توسعه ( Finance & Development) حاوي...
ژانت استاتسكي ترجمة فاخته مرادي






[ ]
روایت های مدرن از نابرابری های سنتی
دختران جوان ايران* نورما کلر موروتزي، فاطمه صادقي** در ارزيابي موقعيت فعلي زنان در جمهوري اسلامي ايران، بررسي جنبه‌هاي اجتماعي شهروندي بيش از جنبه‌هاي حقوقي اهميت دارد. در طول دهه‌هاي پس از انقلاب 1357، جامعة ايران، به‌رغم چهرة سنتي...
ترجمة ابراهيم اسکافي






[ October 2007 ]
مشاركت زنان متأهل در بازار کار
مروري بر نظريه‌هاي توضيح‌دهندة رشد افزايش ميزان مشاركت اقتصادي زنان خواستة مشترك تمام فمينيست‌ها و مدافعان برابري حقوق زنان و مردان است. فعاليت اقتصادي زنان موجب افزايش قدرت آنها مي‌شود و امكان مقابله با نابرابري‌هاي درون و بيرون خانواده را...
حامد قدوسي، اقتصاددان






[ July 2007 ]
اتحاد ناپايدار دانشگاه و فمينيسم
از اواخر قرن بيستم که رشتة مطالعات زنان در دانشگاه‌هاي امريکا و اروپا کمابيش جا افتاد، حفظ استقلال اين رشته يا ادغام مباحث و تحقيقات فمينيستي در ديگر رشته‌هاي درسي دانشگاه همواره مطرح بوده‌ است. متن زير برگردان فشردة يکي...
ماريان لوومارگارت بنستون-ترجمة منيژه نجم‌عراقي






[ July 2007 ]
آيا اقتصاد فمينيستي واقعيت دارد؟
اين مقاله خلاصه‌اي است از مقالة «Is There a Feminist Economic Methodology?» نوشتة اينگريد روبينز (Ingrid Robeyns). نويسنده دکتراي اقتصاد خود را از دانشگاه کمبريج دريافت کرده و هم‌اکنون استاد دانشگاه آمستردام و استاد مدعو در دانشگاه کلمبيا (نيويورک) و...
نوشتة اينگريد روبينز ترجمة نيما نامداري






[ ]
گفت‌وگو با دکتر موسي غني‌نژاد، اقتصاددان
خانوادة پدرسالار در اقتصاد مبناي نظري ندارد يكي از مهم‌ترين جلوه‌هاي اعمال تبعيض جنسيتي نابرابري توزيع منابع اقتصادي ميان زنان و مردان است. سهم كمتر زنان از ثروت و سرماية موجود در جامعه موجب تشديد محروميت آنها در دسترسي به...
نسرين افضلي






[ June 2007 ]
گفت‌وگو با دکتر اعظم خاتم
تغيير نقش زنان در حوزة عمومي و خصوصي چالش و تنش مستمر ميان جامعة مدني و دولت در ايران معاصر از موضوعاتي است كه در سال‌هاي اخير از زواياي گوناگون مورد بحث قرار گرفته است. در گفت‌وگويي كه پيش رو...
نسرين افضلي






[ ]
تجربة زنان از خانه‌داري
در مطب دندان‌پزشکي، خانم دکتر ميانسال، در‌حالي‌که دندانم را پر مي‌کرد، سعي داشت دستيار جوانش را متقاعد کند كه پيشنهاد نامزد ثروتمندش را بپذيرد و بعد از ازدواج، در قبال دريافت ماهيانه 150 هزار تومان ـ معادل حقوق فعلي‌اش ـ...
زينب پيغمبرزاده






[ May 2007 ]
آيا عبور ضرورت نيست؟
چنانكه مي‌دانيد در بخش «فرهنگ و انديشة» شمارة 138، گفت‌وگويي داشتيم با بيژن عبدالكريمي دربارة «زن ايراني در ميانة سنت و مدرنيسم». انتشار آراي ايشان پاسخ‌هاي متعدد خوانندگان را در پي داشت كه از آن ميان تاكنون سه نقد...
زهرا زواريان






[ March 2007 ]
زنان صوفي
دربارة كتاب نخستين زنان صوفي بخش اصلي كتاب نخستين زنان صوفي ترجمة كتاب ذكر النسوه المتعبدات الصوفيات است. اين كتاب اثر ابوعبدالرحمان محمد سُلَمي، از برترين صوفيانِ آشنا به معارف اسلامي در قرن چهارم و پنجم هجري، است. او در...
محمدحسين صبوري






[ March 2007 ]
در جست‌وجوي باغ‌هاي مادرانمان
«در جست‌وجوي باغ‌هاي مادرانمان» بازنويسي تز ويرجينيا وولف در اتاقي از آن خود است با يک تفاوت عمده: رابطة پيچيدة زن و خلاقيت اين بار نه از نگاه زن سفيد طبقة متوسط يا مرفه اروپايي بلکه از نگاه زن سياهپوست...
آليس واكر ترجمة علي صباغي






[ February 2007 ]
مردان ديروز و زنان امروز
زنان دربخش "فرهنگ واندیشه" شماره 138 گفت و گویی داشت با بیژن عبدالکریمی با عنوان "زن ایرانی در میانه سنت و مدرنیسم" در نقد سخنان ایشان مطالب و نامه های چندی به دفتر مجله آمده است که یکی از آنها...
گيتي شامبياتي






[ ]
مردان ناصرالدينشاهي
در شمارة 138 مجلة وزين زنان مصاحبه‌اي درج شد با آقاي بيژن عبدالكريم كه مفاد آن به همراه نقد خانم غفاري در شمارة بعدي مرا به‌عنوان خوانندة هميشگي مجله بر آن داشت حداقل اعتراضي نوشتاري داشته باشم به اين‌همه...
ف. قديري






[ February 2007 ]
زن؛ از الهام‌بخشي تا آفرينش هنري
نگاهي جنسيتي به وضعيت هنر در ايران گفت‌وگو با سارا شريعتي در حالي از سارا شريعتي خواستم تا وقتي براي ملاقات و گفت¬وگو به من بدهد، که بيش از موضوع گفت¬وگو آنچه ذهنم را به خود مشغول مي¬داشت، نسبت...
محمدحسين صبوري عكس‌ها: حسن سربخشيان






[ ]
اگر جاي ما بوديد
بخش «فرهنگ و انديشة» شمارة گذشته (138) حاوي گفت¬وگويي بود با بيژن عبدالکريمي که با عنوان «زن ايراني در ميانة سنت و مدرنيسم» به چاپ رسيد. مطلب حاضر در نقد گفته¬هاي مصاحبه¬شونده نوشته شده است. زنان از تداوم يافتن...
سونيا غفاري






[ December 2006 ]
زن ايراني در ميانة سنت و مدرنيسم
گفت‌وگو با بيژن عبدالكريمي انتشار يادداشتي کوتاه از بيژن عبدالکريمي در صفحة «حكمت شادان» روزنامة شرق (شمارة 785، مورخ 27/3/1385) با عنوان «يگانه پاسدار حريم معبد عشق» و با موضوع زن و خانواده ما را بر آن داشت تا...
محمدحسين صبوري






[ November 2006 ]
جنسيت و تفسير متون
گفت‌وگو با مهدي مهريزي در طول تاريخ اسلام، تفاسير و برگردان¬هاي پرشماري از قرآن ارائه شده است، همان¬گونه که در حوزه¬هاي ديگر علوم ديني نيز به تلاش¬هاي متنوعي برمي¬خوريم. در اينجا نکته¬اي در ميان است و آن اينکه اکثر اين...
ندالاجوردی






[ ]
تأملي در نگاه جامعة ما به زنان
مطمئناً تلاش زيادي لازم نيست تا آخرين موارد عدم تطابق گفتار و كردار را در خود يا يكي از اطرافيانمان، يا به‌هرحال كساني كه به‌نحوي در طول روزهاي گذشته با آنان مواجه بوده‌ايم، بيابيم. اين ناهمخواني گفتار و كردار،...
محمدحسين صبوري






[ October 2006 ]
فناي زنان در رسانه‌ها
 دو رسانة تصويري سينما و تلويزيون بيش از ساير رسانه‌ها مورد توجه فمينيست‌ها بوده‌اند. آنان بيش از همه به وجود پورنوگرافي در اين رسانه‌ها معترض‌اند و بازنمايي انواع خشونت و كليشه‌هاي جنسيتي در سينما و تلويزيون را مورد...
 زينب پيغمبرزاده






[ ]
فمينيسم و حقوق بشر
«حقوق بشر» افزون بر آنکه آرماني انساني است که در پرتو آن، روابط انسان¬ها، ملت‌ها و دولت¬ها رصد مي¬شود تا بلکه به صورتي انساني¬تر تحول يابد، امروزه مجموعه¬اي از فعاليت¬هاي علمي و نظري گوناگون، ازجمله مطالعات و پژوهش¬ها و...
 محمدحسين صبوري






[ ]
دموكراسي و فمينيسم
جهان فشرده‌تر مي‌شود يا به سوي جهاني بازتر پيش مي‌رويم؟ دنيايي انساني‌تر پيش رو داريم يا نابرابري‌ها افزوده مي‌شوند؟ در دنيايي زيست مي‌كنيم كه پديده‌ها به‌شتاب بر ما وارد مي‌شوند و از برابرمان مي‌گريزند؛ دنيايي كه در آن تزلزل...
 فرشاد درّي






[ ]
آغاز گفت‌وگوهاي رودررو
 سرمقالة پيشين زنان گلايه‌ها و پاسخ‌هايي به همراه داشت و در آن ميان نكاتي طرح شد كه مي‌تواند بخش «فرهنگ و انديشه» را به سرفصل‌هاي جديدي رهنمون شود. افزون بر آن، برخي دوستان، مجموعة سرمقاله و بازتاب‌ها را...
 افسانه نجم‌آبادي






[ ]
جنبش زنان و آرايش آشكار نيروها
رويدادهاي دو سال اخير نشانگر آن است که جنبش زنان در ايران وارد نوعي مرحلة تاريخي ويژه شده است. مهم‌ترين ويژگي اين مرحله تبديل جزاير سرگردان و گروه‌هاي بي‌شکل جنبش به «نقاط کانوني اثربخش» است. اين نقاط کانوني هنوز...
 محبوبه عباسقلي‌زاده






[ August 2006 ]
اسلام سياسي و آيندة زن مسلمان
گفت‌وگو با دکتر زيبا ميرحسيني در بسياري از کشورهاي مسلمان، هرگاه زنان متوجه نيازها و خواسته¬هاي خود شده¬اند و براي تغيير وضعيتشان تلاش کرده¬اند کساني که دغدغه¬هاي ملي يا ديني داشته¬اند آنان را به تأثيرپذيري از غرب و رجوع به...
 محمدحسين صبوري  عكس: حسن سربخشيان






[ June 2006 ]
آواهاي تازة فمينيستي در جهان اسلام
ý وقتي عدل و برابري ركن ذاتي اسلام است ـ همان‌گونه كه اكثر فقهاي معاصر گفته‌اند و مسلمانان باور دارند ـ آيا اين ركن ذاتي نبايد در قوانين و مقرراتي كه رابطة بين زن و مرد و حقوق مربوط...
دكتر زيبا ميرحسيني






[ ]
راهبرد احقاق حقوق زنان و نسبت آن با سنت
گفت‌وگو با دكتر علي‌رضا علوي‌تبار ý ý عكس: حسن سربخشيان ý آرمان برابري زن و مرد، آرماني مدرن و محصول مواجهه با مدرنيته است. از اين رو، به‌زعم بسياري، راهبردهاي رسيدن به اين آرمان بايد ذيل راهبردهاي دستيابي به...
ترجمه و تلخيصِ سونيا غفاري






[ ]
فقط سه زن!
وجود نام 2 زن حقوقدان در فهرست 18 نفرة اعضاي اصلي و علي‌البدل هيئت‌مديرة كانون وكلاي دادگستري مركز در دورة بيست‌وچهارم فرصت خوبي براي تحليل مشاركت زنان تحصيلكردة اين رشته در سطوح مديريتي و تصميم‌گيرنده فراهم آورده است. زنان مي‌توانند...
سينا قنبرپور






[ April 2006 ]
چرا خانوادة مدني در ايران رهايي‌بخش است؟
توجه به ويژگي‌هاي خانوادة مدني، و تبليغ و تحكيم آن در جامعة ايران يكي از اقدامات بسيار راهگشاست. اما متأسفانه علاقه‌مندان به اصلاح جامعه در ايران تأكيد بر ويژگي‌هاي خانوادة مدني را در عرصة عمومي كمتر مورد توجه قرار مي‌دهند....
دكتر حميدرضا جلائي‌پور






[ ]
قلمرو ناشناختة بي‌گناهي
نگاهي به فيلم بي‌گناهي، ساختة لوسيل ادزي‌اليلوويك بي‌گناهي1 را به تماشا مي‌نشيني درحالي‌كه هراسي خزنده به وجودت راه مي‌يابد. عنوان‌بندي رقصان و بلند فيلم، به‌جاي موسيقي، با غرش ترسناك زيردريايي همراه است. دختربچة نيمه‌عرياني را مي‌بيني كه از تابوتي...
ترجمة سيما سودخواه






[ March 2006 ]
دغدغه‌هاي متوسط
گفت‌وگو با نوشين احمدي خراساني «مسائل زنان ايران» ازجمله محورهايي است كه بخش فرهنگ و انديشه در شماره‌هاي پيشين مجله و در قالب مقاله، مصاحبه يا ميزگرد بدان پرداخته است. اما پرداختن دوباره به اين موضوع، به جهاتي، ضروري...
محمدحسين صبوري  عكس: حسن سربخشيان






[ January 2005 ]
جنبش زنان، گذار از فرقه‌گرايي و اقتدارگرايي
جنبش زنان، گذار از فرقه‌گرايي و اقتدارگرايي
گفت‌وگو با دکتر پروين پايدار
براي سرآغاز چنين گفت‌وگويي چه مي‌تواني بنويسي؟ بنويسي كه گفت‌وگو را در حالي انجام داده‌اي كه مي‌دانستي كسي را كه با او دمخور نبوده‌اي و هميشه از دور محترم مي‌شمرده‌اي، از خلال نوشته‌هايش نه هم‌صحبتي‌اش، بيمار است و براي تجديد ديدار با خانواده‌اش آمده است. بنويسي با آنكه ضعف داشت، چهار ساعت گفت‌وگو را با صبوري و آرامش تاب آورد و تو مي‌دانستي كه اهل مداراست، از خلال نوشته‌هايش نه از چشمانش. بنويسي كه از شخصي‌ترين تجربه‌اش، بيماري‌اش، گفت و تو مي‌دانستي كه او اهل گفت‌وگوست، از خلال نوشته‌هايش نه لحن آرام صدايش. بنويسي كه... چه مي‌گويم؟ صحبت از جنبش زنان است و مسائل زنان كه او بر يكي عاشق بوده است و بر ديگري جان خسته را مايه گذاشته است. گفت‌وگو را بخوانيد و اين بار را بگذريد از يك سرآغاز مطبوعاتي بر يك مصاحبه.
رزا افتخاري
rozaeftekhari@yahoo.com
عكس: حسن سربخشيان
www.hasanpix.com






[ December 2004 ]
ساده‌انگاري در تحليل وضعيت زنان جوامع مسلمان
يكي از دلايل عمده‌اي كه دولت بوش براي حمله به افغانستان مطرح كرد رفتار حكومت طالبان با زنان بود. حكومت طالبان نه‌تنها به حمايت از تروريسم، بلكه به بدرفتاري با اكثريت جمعيت افغانستان نيز متهم شده بود. افغانستان بمباران شد...
ركسانا بهرامي‌تاش






[ July 2004 ]
دستاورد جنبش زنان ايران: برابري جنسيتي به‌‌نفع هر دو جنس
نظريه‌هاي جنبش اجتماعي(social movement) مشخصات جنبش‌هاي اجتماعي را چنين تعريف مي‌كنند: ـ جنبش‌هاي اجتماعي هنگامي به‌وجود مي‌آيند كه اقليت قابل توجهي از مردم از شرايط نامساعد خود ناراضي باشند و شروع به انتقاد كنند و درصدد تغيير شرايط برآيند. گاهي...
دكتر الهه رستمي






[ May 2004 ]
آيا خشونت عنصر لاينفك مردانگي است؟
در همة اَشكال هواداري از عقايد يك مشكل وجود دارد: واقعيت يكپارچه نيست و رفتارهاي متعدد وجود دارد. گزارش‌هاي اخير در مورد اِعمال خشونت خانگي بر زنان در اروپا و فرانسه آمار هشداردهنده‌اي را ارائه مي‌دهد و حاكي از مشابهت‌هاي...






[ ]
نگاهي دقيق‌تر به خانه‌هاي آرام!
در شمارة پيش خوانديد افرادي نياز دارند آنچه را بسياري ديگر جدي مي‌گيرند، تقبيح كنند زيرا يا دربارة فمينيسم هيچ نخوانده‌اند يا تبليغات دروغيني را كه در سطح وسيعي برضد فمينيست‌ها و فمينيسم صورت مي‌گيرد پذيرفته‌اند، بنابراين، آگاهي يافتن از...






[ March 2004 ]
فمينيسم براي زنان نسخه نمي‌پيچد
زن سخنران با صراحت از ستمي كه بر زنان رفته است حرف مي‌زند و با لحني تهييج‌كننده مي‌گويد: «قرن‌هاست كه در اين كشور در حق ما زنان اجحاف مي‌شود، قرن‌هاست كه ما را ناديده مي‌گيرند.» او مكثي مي‌كند و سپس...






[ January 2004 ]
حاملانِ بي‌نشان
زنان در ايران، همچون ديگر جوامع، در معرض تبعيض جنسيتي1 هستند؛ تبعيض‌هايي كه قوانين رسمي، سننِ بازانديشي‌نشدة مذهبي و فرهنگِ مردسالار آنها را تقويت مي‌كند. عدة زيادي از زنان، خصوصاً زنان طبقة متوسط شهرهاي ايران، نسبت به اين تبعيض‌ها آگاه...






[ September 2003 ]
در ايران جنبش زنان، بي‌سر است
اگر در تبيين جنبش زنان در ايران به دنبال يك مدل ذهني (ideal type) باشيم و بخواهيم در سطح نظري در مورد آن گفت‌وگو كنيم، بسته به خاستگاه‌هاي اين نظريه‌ها و رويكردهاي آنها، با تعدد آرا و اختلاف‌نظرهايي عميق روبه‌رو...






[ August 2003 ]
جنبش اجتماعي، نشانة سلامت يا بيماري جامعه؟
جنبش اجتماعي، نشانة سلامت يا بيماري جامعه؟
«آيا پديده‌اي به نام "جنبش زنان" در ايران وجود دارد يا نه؟» پرسشي است ناسودمند؛ زيرا لفظ و مفهوم «جنبش زنان» از الفاظ و مفاهيم نظري (theoretical terms) و انتزاعي است و جامعه‌شناسان از اين لفظ و مفهوم تعريف واحدي ارائه نكرده‌اند و، بنابراين، بسته به اين‌كه پاسخ‌دهنده از لفظ «جنبش زنان» چه معنايي فهم يا اراده كرده باشد، پاسخ مي‌تواند مثبت يا منفي باشد ...






[ May 2003 ]
جنبش زنان و مردان اصلاح‌طلب
« آيا تلاش و تكاپوي زنان را در ايران معاصر مي‌توان با كمك مفهوم "جنبش اجتماعي" و نظريه‌هايي كه در اين باره وجود دارد بيان كرد؟» اين پرسش كه ديري است، پيدا و پنهان، ذهن و زبان انديشه‌گران حوزة مسائل...






[ April 2003 ]
جنبش زنان ايران، غيرمتمركز و گسترده
« آيا تلاش و تكاپوي زنان را در ايران معاصر مي‌توان با كمك مفهوم "جنبش اجتماعي" و نظريه‌هايي كه در اين باره وجود دارد بيان كرد؟» اين پرسش كه ديري است، پيدا و پنهان، ذهن و زبان انديشه‌گران حوزة مسائل...






[ March 2003 ]
اگر مبارزات زنان ايران را «نه ـ جنبش» بناميم، چه؟
« آيا تلاش و تكاپوي زنان را در ايران معاصر مي‌توان با كمك مفهوم "جنبش اجتماعي" و نظريه‌هايي كه در اين باره وجود دارد بيان كرد؟» اين پرسش كه ديري است، پيدا و پنهان، ذهن و زبان انديشه‌گران حوزة مسائل...






[ February 2003 ]
جنبش زنان: رهاوردهاي سودمند براي مردان
مفاهيم سنتي زنانگي و مردانگي نه به سود زنان است و نه به سود مردان. زيرا كه مرد و زن را، بدون در نظر گرفتن توانايي‌ها، ويژگي‌هاي شخصيتي و روحي و تجارب اجتماعي‌شان و نيز بدون توجه به اوضاع دگرگون‌شدة...






[ January 2003 ]
جنبش زنان ايران، ضعف فمينيسم و فقدان آرمانگرايي
در اين‌كه در چند سال اخير جنب و جوشي در صفوف زنان شكل گرفته شكي نيست. حضور هرچه فزون‌تر دختران و زنان در مجامع آموزشي، افزايش تعداد فعالان زن در عرصه‌هاي گوناگون، پيدايش انواع تشكل‌هاي داوطلبانه و برپايي گردهمايي‌هاي مستقل...





























 

[Movable Type] + [Persian Tools]